กว่าจะออกมาเป็น “นมผง” ต้องผ่านอะไรบ้าง

กว่าจะออกมาเป็น “นมผง” ต้องผ่านอะไรบ้าง?

กว่าจะออกมาเป็น “นมผง” ต้องผ่านอะไรบ้าง?

            นมผง (Milk Powder) เป็นนมที่ทำขึ้นจากนมโค ผ่ายกระบวนการผลิตที่ทำให้น้ำระเหยออกจนหมด แล้วนำมาทำให้อยู่ในรูปแบบผง โดยยังคงคุณสมบัติที่จำเป็นของนมโคไว้ได้อย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นน้ำตาลแลกโตส โปรตีน มันเนย ไปจนถึงเกลือแร่

จากประวัติที่ถูกบันทึกไว้ จึงทำให้เราทราบได้ว่า “มองโกเลีย” เป็นชนชาติแรกที่ทำนมผงขึ้นมา ด้วยการใช้แสงอาทิตย์มาเป็นตัวช่วยทำให้นมแห้ง ซึ่งนมที่ถูกทำจนแห้งเป็นผง ประเภทขาดมันเนยนั้น จะสามารถเก็บไว้ได้นานสุดประมาณ 3 ปี ส่วนนมที่ถูกให้แห้งเป็นผงรูปแบบธรรมดา จะเก็บไว้ได้นานสุดประมาณ 6 เดือน

นมผงแบ่งออกเป็น 3 ประเภทด้วยกัน ดังนี้

1.นมรูปแบบผงธรรมดา (Day whole milk ) ถูกทำขึ้นมาจากน้ำนมล้วน โดยไม่ผ่านการขัดแยกเอาส่วนประกอบใด ๆ ในน้ำนมออกไป โดยส่วนมากนิยมใช้ในการผลิตนมพร้อมดื่ม

2.นมรูปแบบผง ประเภทพร่องมันเนย (Partly non-fat dry milk or Partly dry skim milk ) โดยส่วนมากนิยมนำมาใช้ในการผลิตนมพร้อมดื่มเช่นเดียวกัน

3.นมรูปแบบผง ประเภทขาดมันเนย ( on-fat dry milk or Dry skim milk ) ถูกทำขึ้นจากน้ำนม ที่ผ่านการขัดแยกมันเนยออก จนเกือบหมดแล้ว นิยมใช้ในการผลิตน้ำนมคืนรูป น้ำนมปรุงแต่ง น้ำนมแปรงไขมัน ไปจนถึงผลิตภัณฑ์นมประเภทอื่น ๆ

นมผงที่ดี ต้องมีลักษณะอย่างไรบ้าง?

  1. ต้องมีสีขาวหรือสีครีม เนื้อมีความละเอียด
  2. ต้องละลายน้ำได้อย่างง่ายดาย รวดเร็ว ไม่จับตัวจนเกิดเป็นก้อนแข็ง
  3. ส่งกลิ่นอันหอมหวน ปราศจากกลิ่นและรสที่มีความน่ารังเกียจ ฝุ่นผง สารพิษ ไปจนถึงสิ่งแปลกปลอมอื่น ๆ
  4. ภาชนะบรรจุต้องสะอาดและสามารถทนทานต่อแรงกัดกร่อนได้ดี
  5. ฉลากต้องระบุข้อมูลไว้ครบ เช่น ประเภทนม ชื่อผู้ผลิต น้ำหนัก วันเดือนปีที่ทำ วิธีเก็บรักษา วิธีเตรียมเพื่อรับประทาน
  6. กรณีเป็นนมผง ประเภทขาดมันเนย ฉลากต้องระบุข้อความเอาไว้เสมอว่า “อย่าใช้เลี้ยงทารก” เด็ดขาด

กระบวนการผลิตนมผงโดยสังเขป

1.ขั้นตอนแรกเรียกว่า Rolling drying แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ 1.ทำเป็นแอ่งบริเวณ ระหว่างท่อความร้อนให้หมุนวนนมที่ไหลลงไปจะเคลือบที่ผิวท่อ เมื่อหมุนจนแห้งแล้วที่จุดหนึ่ง จะมีใบมีดทำการกรีดแผ่นนมลงไปยังส่วนขนถ่ายด้วยเกลียว ต่อไป 2.ใช้สเปรย์ฉีดลงบนท่อที่ให้ความร้อนเมื่อนมแห้งแล้วก็จะถูกมีดขูดออกเช่นกัน

  1. Spray drying เป็นวิธีที่ทำให้นมเป็นผงขนาดเล็กมากกว่าแบบแรก ซึ่งขั้นตอนดังต่อไปนี้

2.1. กระจายนมที่เข้มข้น ให้ตกลงเป็นเม็ดขนาดเล็ก ๆ

2.3. ทำการผสมนมที่ฟุ้งกระจายเข้ากับอากาศร้อน จึงช่วยให้น้ำระเหยออกหมดได้เร็ว

2.4. แยกนมที่แห้งแล้วออกมาจากอากาศ เป็นอันเสร็จสิ้น.